Eğitim / PowerPoint 2010 Kullanımı – 5 / Videolarla Çalışmak


PowerPoint eğitim serimizin bu bölümünde videolarla çalışmayı ele alacağız.

Yeni bir PowerPoint dosyası açalım. Üst menüden “Ekle” sekmesine geçip “Video”yu tıklayarak bilgisayarımızın içinde dolaşmamızı mümkün kılan küçük pencereye ulaşalım. Buradan bulacağımız hedef videomuzu çift tıklayarak PowerPoint dosyamızın o an açık olan sayfasına çağıralım (import)

 

02-video-import

 

Eğer bunun gibi bir hata mesajı alıyorsanız bu o videonun formatının PowerPoint ile (daha doğrusu PowerPoint’in video oynatımlarını kendi üzerinden gerçekleştirmekte olduğu Windows sistemine gömülü MediaPlayer altyapısı) ile uyumsuz olduğunu gösteriyor olacaktır.

 

03-video-format

 

Bu durumda yapılabilecek iki şeyden birincisi o videonun oynatımı için gerekli codec’i bulup yüklemek olabilir. Ancak hangi codec’in gerekli olduğunu tespit etmek ileri seviye kullanıcı olmayı gerektiriyor. Bu durumda bile sorunu sadece o an çalışmakta olduğumuz bilgisayar için aşmış olduğumuzu, PowerPoint sunumumuzu bir başka bilgisayarda kullanmak istediğimizde o gömülü videonun bu kez orada oynamayı reddedebileceğini bilmek gerekiyor. Bu nedenle PowerPoint’i videoya uyarlamak yerine videoyu PowerPoint’in istediği ve her bilgisayarda sorunsuz çalıştıracağı tanıdık formatlardan birine uyarlamak hem daha kolay hem de garantili olacaktır.

Bir videonun formatını değiştirmek konusunda şu yazımızda ele aldığımız minik ve ücretsiz yazılımı kullanabilirsiniz. (Desteklenen video formatları için yazının sonundaki açıklamaya bakınız)

 

Bu sorunu aştığımızı düşünerek kaldığımız yerden devam edelim. Bilgisayarımız içinde yerini tespit ettiğimiz ve çift tıklayarak çağırdığımız videonun sorunsuzca çalışma alanımıza geldiğini varsayalım.

Nedenini anlayamadığımız şekilde sayfaya gelen şey ilk bakışta üst üste binmiş dört minik daire ve onun altında bir oynatıcının (player) kontrolleri olarak görünüyor. Videomuz o küçük dairelerin içinde aslında. Başlangıçta o kadar küçük boyutta geliyor ki, dört köşesindeki tutamaçlar böyle birbirlerinin üzerine binmiş gibi duruyorlar. Yapmamız gereken ilk iş videomuzun boyutunu kendi istediğimiz büyüklüğe gelinceye kadar bu dairelerin en üstte duranı farenin imleci ile tutup sağ alta doğru sürükleyerek ayarlamak. Bu büyüklük ayarını istediğiniz zaman aynı yöntemle değiştirebilirsiniz.

 

04-video-place

05-video

 

Bu esnada üst menüde video işlemleri ile ilgili komutların toplandığı “Biçim” isimli sekmeye otomatik olarak geçilmiş olduğunu da görebiliyoruz. Çalışmanız esnasında bu sekmeye kısa yoldan ulaşmak istediğinizde yüklediğiniz videonun üzerini “çift tıklamanız” yeterli olacaktır. Onun hemen sağındaki “Kayıttan Yürüt” isimli sekme de yine videomuzla ilgili diğer ayarlar için. Bu iki sekme ihtiyacımız olan tüm komutları barındırıyor olacak.

Hemen hatırlatalım ki vereceğiniz komutların geçerli olabilmesi için öncesinde videonuzu bir kez tıklayarak “seçmiş” olmanız gereklidir.

 

07-rotate

 

Bunlardan gerekli olanları göreceğiz fakat önce sahneye çağırdığımız videonun üzeri bir kez tıklanmış (seçilmiş) iken kenar ve köşelerde görünen “tutamaçlarla” neler yapabileceğimizin üzerinden kısaca geçelim.

Köşelerden tutarak sürüklediğimizde, videonuz en-boy oranı korunarak büyür veya küçülür ama kenarlardaki bir tutamacı sürüklediğinizde videonuzun o yönde “sünmekte” olduğunu görürsünüz. Bu ikinci yöntemle yapılan müdahaleleri önermiyoruz. O takdirde video oynarken görüntüde ciddi bozulmalar yaşayacaksınız demektir. Çerçevenin bir kenarından karşı yönde sürükleyerek videolarınızı yatay ve dikey eksenlerde “tersyüz” edebileceğinizi de deneyerek görebilirsiniz.

 

yonler

 

Üst kenarın ortasında görmekte olduğunuz yeşil renkli tutamaç ise videoyu kendi ekseni etrafında istediğiniz yönde ve miktarda döndürerek yamuk bir eksende oynamasını sağlayabileceğiniz bir araç.

Çalışma alanımız üzerindeki videonun hemen altında yer alan oynatıcı (player) çubuğu gerektiğinde videoyu izlememiz için alışık olduğumuz sembollerden oluşuyor. Slayt gösterisi sırasında normalde bu çubuk görünmüyor fakat eğer fare imleci ile üzerine gelirseniz gösteri esnasında da (kısa bir süre) görünür olmasını sağlayabiliyorsunuz.

Biçim Sekmesi

Soldan başlayarak gerekli gördüklerimizi işleyelim.

 

06-bicim-sekmesi

 

Videonuz bir kere tıklanmış (seçili) iken;

Düzeltmeler” komutuna bastığınızda karşınıza oldukça kullanışlı bir pencere gelecek. Buradaki her bir tercihin üzerine fare ile gelerek slayt üzerindeki videonuz üzerinde nasıl bir renk – parlaklık değişimi oluşturabileceğinizi canlı olarak görebilirsiniz. Eğer içlerinden birini tercihini edecekseniz onun üzerini tıklamanız yeterli olacaktır.

“Renk” düğmesi de benzer şekilde kullanılır ve videonuza hakim bir renk atamanızı sağlayabilir.

“Poster çerçevesi”ne gelince… Videonuzun oynatılmadığı esnada ilk karesinin görüntüsü ile beklemekte olduğunu görüyorsunuz. Videonuzu oynatırken istediğiniz bir noktada durdursanız ve  “Geçerli çerçeve” komutunu tıklasanız artık videonuz o karenin görüntüsü ile bekletilecek demektir. Bu alternatifle sınırlı da değilsiniz. Sizin tercih edeceğiniz başka herhangi bir görseli de videonuza bu amaçla atayabilirsiniz.  Bunun için aynı komut altındaki “Dosyadan resim…” seçeneğini kullanarak bilgisayarınız içinden dilediğiniz resmi çağırabilirsiniz.

“Video Stilleri” bölümünün sağındaki aşağı bakan minik oku tıklayarak göreceğiniz tüm seçeneklerin üzerlerinde fare imleciyle dolaşın ve videonuza birbirinden farklı ve ilginç çerçeveler, bakış açıları tanımlayabileceğinizi görün. Bunlar arasından dilediğinizi tıklayarak videonuza uygulayabilirsiniz.

 

08-video-frame

 

Videonuza vereceğiniz şekiller bununla sınırlı değil. “Video Şekli” komutu yanındaki minik oku tıklayarak ulaşacağınız alanda göreceğiniz tüm şekilleri videonuza uygulayabilirsiniz. Üstelik, eğer dilerseniz bu komutları “Video Stilleri” tercihiniz üzerine bindirerek de kullanabilirsiniz.

 

09-video-sekil

 

Aynı şey “Video Kenarlığı” için seçeceğiniz renk ve “Video Efektleri” için de geçerli. Bu son komut penceresinde her seçim için ayrıca “seçenekler” sunulduğunu, bunları da kullanarak size sunulan hazır kalıpları tamamen özelleştirme imkanınızın olduğunu hatırlatalım. Bu komutlar biraz deneme-yanılma yöntemiyle kurcalanarak kolayca öğrenilebilir.

 

10-video-efekt

 

sekil_efektleri

 

Bu sekmedeki en sevdiğimiz özelliklerden biri de “Kırp” komutu. Videonuz “seçili” iken bu düğmeye bastığınızda köşe ve kenarlara yerleştirilen -bu kez siyah renkli– tutamaçları kullanarak videonun görünmesini istemediğiniz bölümlerini tamamen -yok hükmünde- kırpabilirsiniz. Böylece videolardaki istenmeyen siyah şeritler veya yazıları yok edebileceğiniz gibi, bu özelliği videonuza gönlünüzce biçim vermek üzere de kullanabilirsiniz.

 

11-video-frame-crop

 

Gerekli düzenlemeyi bitirdikten sonra slaytın boş bir alanına tıklayarak bu seçimden çıktığınız anda kırptığınız alanların görünmez hale geldiğini, videonuzun da çizdiğiniz sınırlar içindeki bölümüyle oynamakta olduğunu göreceksiniz.

 12-crop

 

“Kayıttan Yürüt” Sekmesi

Bu sekmede videomuzun davranış ayarlarına ulaşıyoruz.

 13-kayittan-yurut

 

“Yer İşareti Ekle”

Videonuzu oynatırken sizin için önemli olduğunu düşündüğünüz noktalarda durdurup bu düğmeyi kullanarak o noktalara işaretler yerleştirebilirsiniz. Bunlar sadece size sunum sırasında o noktalara geri dönmeniz gerektiğinde yardımcı olacaktır. Otomatik olarak bu noktalara atlama uygulaması yoktur. Siz fare imleciyle gitmek istediğiniz noktalara tıklamak zorunda kalırsınız. Bir anlamda yer hatırlatma işaretleri de diyebiliriz.

 14-yer-isareti

 “Video Kırp”

Bu komut düğmesini tıkladığınızda videonuz yeni bir pencerede açılacak. Altındaki yeşil ve kırmızı sürgüleri çekerek videonun başından ve sonundan istemediğiniz bölümleri atabilirsiniz.

 15-video-kes

 

“Artma Azalma Süresi”

Bu değerleri belirlenen sürede videonun yavaşça görünerek başlaması ve solarak bitmesi için kullanabilirsiniz.

 16-artma-azalma

 “Ses Düzeyi”

Videonuzun ses düzeyini ayarlamak veya sesi tamamen kapatmak için kullanabilirsiniz. Size uygun gelen seçeneği tıklamanız yeterli olacaktır.

 17-video-ses-duzeyi

 ”Başlangıç”

Bu komutun yanında açılan iki seçeneği kullanarak videonuzun o slayta geçildiğinde otomatik olarak mı yoksa tıklandığında mı çalışması tercihlerini kullanabilirsiniz.

Diğer komutların işlevleri isimlerinden kolayca anlaşılabiliyor

“Tam ekranda oynat”
“Oynatılmadığında gizle”
“Durdurulana kadar dön”
“Yürüttükten sonra geri sar”

Tercihlerinize bağlı olarak bu komutların yanlarındaki kutucukları doldurmanız gerekecektir.

 

Animasyonlar

Önceki derslerde gördüğümüz üzere slayt üzerindeki her şeye yapabildiğimiz gibi dilersek videolara da sahneye giriş, çıkış veya sahne içinde hareket gibi animasyonları ekleyebiliriz.

Video Üzerine Materyal Bindirme

PowerPoint 2010’dan itibaren artık videolar oynama sırasında her şeyin üstüne çıkmak zorunda değil. Aksine, siz videonun üzerine istediğiniz şekil, ok, hareketli gif, logo, kapatıcı şerit ve yazılar getirebiliyorsunuz. Örneğin durağan bir pencerenin ötesinden istediğiniz canlı manzaranın geçmesini sağlayabilirsiniz. Aşağıda, ortadaki resimde bayan figürü pekala Mars yüzeyinde seyahat ediyor olabilirdi. Bu örnekte pencere bölümü boşaltılmış (transparan) GIF formatında bir resim (1, 2) kullanılmış ve boşaltılan alanın gerisinde oynamakta olan video nedeniyle pencereden akmakta olan bir manzara hissi yaratılmıştır.

 uste_bindirme

 Alttaki örnekte ise videonun üzeri önce beyaz bir dikdörtgen ile kapatılmış sonra bu maske PowerPoint araçları ile şeffaflaştırılarak arka plandaki videonun silik görünmesi sağlanmıştır.

Yeterince güçlü bir bilgisayarınız varsa arkaplan olarak durağan resimler yerine hareketli video zeminler dahi kullanabileceksiniz demektir.

Aynı Slayt Üzerinde Birden Çok  Video

Aynı slayt üzerinde birden fazla sayıda videoyu üstelik aynı anda oynatabilirsiniz fakat bunların sayısı arttıkça bilgisayarınızın donanımsal gücü oranında sorunlar da görülmeye başlayacak, örneğin, videolarda donmalar hatta sunumun tamamen çökmesi gibi istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilecektir.

İnternet Videoları ile Çalışmak

PowerPoint slaytlarınıza internetteki bir videoya bağlantı vererek zamanı geldiğinde oradan çalıştırmasını da söyleyebilirsiniz fakat bunun birçok risk taşıdığını bilmek gerekir. Herşeyden önce sunum anında internet bağlantısına sahip olmanız ve bu bağlantı nedeniyle sorun yaşamayacak olduğunuzdan emin bulunmanız gerekir. Bunun yerine o videoyu bilgisayarınıza indirip kullanmanızı öneririz.

F1 tuşu ile ulaşacağınız yardım sayfasındaki “Filmlerle Çalışma” başlığı altında daha fazla ayrıntıya ulaşmak mümkün olacaktır.

(*) Desteklenen Video Formatları

Bizim PowerPoint içine eklemek üzere Mpeg2 formatını sorunsuz kullanım açısından önerdiğimizi biliyorsunuz. Bu konuda yardım dosyasında ise şu açıklamalara yer verilmiş:

QuickTime ve Adobe Flash player uygulamalarını yüklediğinizde PowerPoint, QuickTime (.mov, .mp4) ve Adobe Flash (.swf) dosyalarını destekler.

PowerPoint 2010‘da Flash kullanılırken, özel efektleri (örn. gölge, yansıma, parlama efektleri, yumuşak kenarlar, eğim ve 3-B döndürme), geçiş ve kırpma yetenekleri ile daha kolay paylaşım ve dağıtım için bu dosyaları sıkıştırma yeteneklerini kullanamama gibi bazı sınırlamalar vardır.

PowerPoint 2010, QuickTime veya Flash’ın 64 bit sürümlerini desteklemez.

 

PowerPoint‘in video yetenekleri konusunda şu makaleye de göz atmanızı öneririz:

.

Sağlıcakla…

.

Wall Street Institute

6 Comments

  1. MUHAMMET diyor ki:

    elinize sağlık gayet iyi bir anlatım
    teşekkürler

  2. admin diyor ki:

    İlgi ve desteğiniz için biz teşekkür ederiz.

  3. sena diyor ki:

    çok teşekkür ederiz

  4. fatih ayyıldız diyor ki:

    Merhaba;
    benim sorum şöyle; 1.slaytta müzik ekledim ve 5.slayta da bir video ekledim. videoya geldiğinde 1.slayta eklediğim sesin susması sonra video bittikten sonra yani 6. slaytta tekrar başlamasını nasıl sağlayabilirim. teşekkürederim

  5. admin diyor ki:

    Fatih Bey, hep eğitim sunumları hazırladığımızdan olsa gerek ses eklemekle tecrübemiz fazla değil. Akla gelen ilk çözüm, 6’ıncı slaytta aynı ses dosyasını yeniden eklemek. Bu olmuyor mu?

  6. fatih ayyıldız diyor ki:

    Tekrar merhaba, diğer işlerim yüzünden bisüre konuyla ilgilenemedim cevabınızıda geç farkettim özürdilerim. sizinde dediğiniz gibi zamanlamalarla biraz oynasam olacak galiba. ilginize teşekkürler iyi çalışmalar

Yorum, Katkı ve Sorularınız