Ücretsiz Macrium Reflect ile Sabit Diskin İmajını (Kalıp Yedeğini) Almak


Daha önce imaj almak konusunu ücretli Acronis, ücretsiz Win7 aracı ve Comodo Time Machine uygulamalarını tanıtarak incelemiştik. Bu yazımızda yine ücretsiz bir başka yazılımı, Macrium Reflect‘i tanıtacağız.

 

 

İmajın ne olduğunu ve neden çok gerekli olduğunu ilk yazımızdaki açıklamayı buraya da aktararak hatırlatmakla başlayalım:

Format ve İmaj

Her yolla bilgisayarınıza sızabilen zararlı yazılımlar henüz yol açmamışsa bile, kurulup kaldırılan, sık sık güncellendikçe çakışmalara yol açan programlarla bilgisayarınız günden güne şişer, iyice yavaşlar sonunda bir gün mutlaka çöker. Bu olduğunda uzun emeklere mal olmuş, çoğu asla eskisi gibi yerine konamayacak çok değerli bilgiler de uçar gider. Bazen de tuhaflıklar hissetmeye başlarsınız. Acaba bilgisayarınızda zararlı bir yazılım sizden habersiz işler mi karıştırmaktadır?

En sağlıklı çözüm, dosya ve ayarların yedeklerini aldıktan sonra Windows’unuzu yeni baştan kurmak, meşhur tabiriyle “format atmaktır”. Farkı gerçekten de hissedersiniz.

Bilgisayara format atmak normalde uzun saatler alan, gayet bunaltıcı, kendisi de birçok aksiliğe gebe, stresli bir süreçtir. Bu süre, kullandığım tüm programlar, onların tek tek ayarları ile bende 1,5 gün kadar sürer. Oysa “imaj” ile temiz bir kuruluma sadece bir çay keyfi süresinde sorunsuz kavuşursunuz. Bir kenarda imajınızın durduğunu bilmenin rahatlığına sahipseniz, bilgisayarınızla her türlü denemeyi korkusuzca yapabilir, çok daha hızlı tecrübe kazanabilirsiniz.

İmaj (bire bir yedek) almak denildiğinde Acronis True Image, Norton Ghost gibi işlerini iyi yapan programlar işletim sisteminizin bulunduğu disk veya disk bölümünün o tarih itibariyle tam bir kopyasını (imajını) çıkararak size bu imkanı verirler. Bilgisayar kullanıcısı olup, imaj yedeği almayanları doğrusu çılgın sayarım.

.

İmajlı veya İmajsız… Şunlara Dikkat!

İmaj alma yöntemini kullanmaya karar verdiyseniz dikkatli olmanız gereken konular vardır.

Bir kere her şeyden önce bilgisayarınızda ya birden fazla sabit disk takılı veya eldeki tek disk en az iki bölüme (partition) ayrılmış olmalıdır. (Bilgisayarınız bunlara C, D, E gibi isimler verir. A ve B artık kullanılmayan eski tip disketlere ayrılmış, onlarla birlikte tarih olmuşlardır) Çünkü imajınız ancak sistemin kurulu olduğu bölümden başka bir bölüme yazılabilir. (Gerçi imaj dosyasını boş DVD’lere –böldürerek-  de yazdırabilirsiniz ama benim çok da güvenemediğim bir durumdur. Mutlaka çok kaliteli DVD’ler kullanmalısınız. Çünkü serinin tek parçası bile bozulsa imajın tamamı bozulmuş olacaktır. Daha da kötüsü bunu önceden bilemeyeceksiniz)

Aslında, imaj konusuyla ilgilenmeyecekseniz bile bu “disk bölümlemesini” mutlaka yapmalı ve tüm değerli dosyalarınızı oluşturacağınız o yeni bölümde tutmalısınız. Çünkü sistem çöktüğünde diğer bölümlerdeki bilgiler korunur. Format attığınızda onları yine yerli yerinde bulursunuz. Ek bir disk daha da iyidir. Sistemin kurulu olduğu diskin –donanım olarak- bozulması ihtimaline karşı da güvence sağlar.

Bir bilgisayar diskini bozan en büyük –ve yaygın- hata kasanın ayaklarınızın dibinde duruyor olması ve çalışma esnasında -birçok insanın yaptığı üzere- ayaklarınızı sallarken dizinizle ona pat pat vuruyor olmanızdır. Çalışmakta olan bir bilgisayar sarsıldığında bilgilerin depolandığı hard diskin bozulma sürecini de başlatmış olursunuz. Bilgileri okuyup yazmak üzere disk yüzeyine saniyede binlerce kez mikron mesafesinde yaklaşıp uzaklaşan manyetik disk kafası bu sarsıntılardan birinde nihayet yüzeye çarpıverir. Önce doğrudan bir şey hissetmeyebilirsiniz ama yüzeye çarpan kafa buradan mikroskobik parçalar koparmış ve onlar da yüzeyin başka başka yerlerine yapışmışlardır. Okuyucu kafa bunlardan birinin üzerinden geçerken bu kez bu nedenle seker ve tekrar çarparak yeni parçalar koparır. Bu süreç giderek artan hızla diskinizin yüzeyini hastalık gibi sarmaya başlar. Sonunda bir gün tüm bilgilerle birlikte diskiniz emekliye ayrılacaktır.

Geçmişte yaşadığım acı tecrübeler ardından, bu nedenlerle benim bilgisayarlarımda birden fazla disk vardır ve bilgilerim daima, hem de birden fazla bölümde yedeklenir.

Anlaşılmış olacağı üzere, imaj almak ile dosyaları yedeklemek farklı şeylerdir. Ürettiğiniz belge, resim veya benzeri çalışmalarınız “dosyadır” ve onların da farklı yerlerde yedeklenmesi gerekir (bunun için sürükle – bırak yeterlidir) ama imaj ile kastedilen şey tüm ayarlarıyla birlikte işletim sisteminiz (Windows) ve onun üzerine kurduğunuz diğer tüm programlarınızdır. Bunlar, görünen parçaları sürükle bırak yöntemiyle başka yerlere taşınarak yedeklenemedikleri için, bu işi yapan imaj programları kullanılmak zorundadır. Bir kez işletim diskinizin olduğu disk veya bölümün imajını aldıktan sonra istediğiniz an çok kısa süreler içinde bilgisayarınızı o günkü haline geri getirebilirsiniz.

.

Önemli Uyarılar

Bir imajı geri açmadan önce aynı bölümde (partisyonda) bulunan ve zaman içinde güncelleşmiş bazı bilgilerin yedekleri de ayrıca alınmış olmalıdır. Bunlar ve yedekleme yöntemleri Windows XP‘de aşağıdaki gibidir.

“Belgelerim”

Windows oluşturduğunuz her yeni dosyayı –siz başka tercih yapmamışsanız- “Belgelerim” klasörü altına toplar. Genellikle en güncel ve dolayısıyla önemli dosyalarımız burada ve işletim sistemiyle aynı bölüm içindedir. Bunları biriktikçe başka bölüme aktarmak zamanla tavsayan, ihmal edilen bir iş olmaya başlar. Oysa belgelerim klasörünün otomatikman başka bir disk bölümünde çalışmasını sağlayabilirsiniz. Bunu yaptığınızda, eski imajı açarken, her defasında unutmadan yedeğini almanız gereken işlerin birinden de kurtulmuş olursunuz. Açılan imaj hangi tarihte alınmış olursa olsun belgelerim klasörünüz ve içindekiler en son haliyle karşınızda olacaktır.

C’den başka bir partisyon içinde yeni bir klasör yaratın ve adını örneğin “Belgeler” koyun.
Windows Gezgini’ni açın, “Belgelerim”e sağ tıklayın, gelen menüden ‘Özellikler / Hedef / Taşı‘ komutlarını takip edin. Açılan pencereden taşımak istediğiniz partisyondaki bu yeni klasörü işaretleyip ‘Tamam’ deyin. Windows Gezgini’nde Belgelerim klasörünüz yine aynı yerinde duruyor olacaktır fakat artık tüm içerik başka bölümde ve çökmelere karşı güvendedir.

.

Mailler

Yine, postalarınızı başka bir bölümde depolanmasını sağlayabilirsiniz. Yalnız bu sadece “Outlook Express” içindir. Outlook ne yazık ki böyle “depoyu taşıma” imkanı sunmuyor. Ben de sırf bu nedenle Outlook Express kullanmaya devam ediyorum.

Diğer partisyonunuzda adı örneğin “Mail” olan yeni bir klasör yaratın. Outlook Express’i açın. ‘Araçlar / Seçenekler’ üzerinden ‘Bakım’ sekmesine geçin. ‘Depo Klasörü’ düğmesine tıklayın. ‘Değiştir’ dedikten sonra gelen pencereden yeni klasörünüzü bulup onaylayın.

Bunu yaparak maillerimizin tamamını başka bölümde depolamaya başladık ama “Adres Defteri”ni değil… Onun güncel halini her defasında imajdan önce yedeklemeli ve imajdan sonra yerine koymalısınız. Yukarıdaki büyük düğmelerden ‘Adresler’ yazanı tıklayın. Gelen pencerede ‘Dosya / Ver / Adres Defteri (wab)’ yolunu takip edin. Yine o yeni oluşturduğumuz ve postalarımızın depolandığı “Mail” isimli klasörünüzü seçin ve işlemi onaylayıp çıkın. (Alırken bu kez ‘Al..’ komutu üzerinden aynı işlemi tersten yapacağız)

Aslında mail hesaplarınızı da tüm ayarlarıyla bir yerlerde yedeklemek gerekir. Outlook Express’te ‘Araçlar/Hesaplar’a gidin. Burada her bir hesap için şu işlemi yapın. Hesabı bir kez tıklayıp sağdaki menüden ‘Ver…’ komutuna basın. Çıkan menüde mailler için oluşturduğumuz klasörü gösterin ve ‘Tamam’a basın. O hesap bir “iaf” dosyası olarak yedeklendi. İleride -başka bilgisayarda bile- bu hesabı (aynı yöntemle fakat bu kez ‘Al…’ komutuna basarak) oluştumak artık bir kaç tıklık iş.

.

Favoriler

İmaja geri dönmeden önce internet tarayıcınızdaki favori siteler listenizi de almak isteyebilirsiniz. Bunu tarayıcınızın içindeki uygulamalardan yapabilirsiniz (hepsinde vardır) fakat ücretsiz FavBackup isimli minik bir program sadece listeyi değil, giriş şifreleri gibi ayarlarınızı da tek düğmeyle yedekleyip açmanızı sağlar. Yedeği alırken üstten ‘Backup’, geri yüklerken  ‘Restore’ sekmesini kullandığınızdan emin olun yeter. Sonrasında kullandığınız tarayıcınızı seçmek ve oluşturulacak dosyanın yerini göstermek kalıyor.

.

Masaüstü

Bazılarımız masaüstünde dosya hatta klasörler tutmayı tercih edebilir. Bunların da imajdan önce diğer bölüme gönderilmesi gerekecektir. Masaüstünün otomatik yedeği yoktur ve orada dosya tutma alışkanlığından vazgeçmekte fayda vardır.

.

Oyun Save’leri

Binbir emekle kazanıp üzerine türlü çeşitli modifikasyonlar yaptığınız Porche’unuzun “bir çay keyfi” süresinde uçup gitmesini istemiyorsanız oyununuzun ‘C / Programlar’ altındaki kendi ana klasörü içinden ‘Save’ isimli olanını bulup diğer partisyona yedekleyin. Sonra eski yerine koyabilirsiniz. Oyunlarınızı C’ye değil de başka bölümlere kurun daha iyi.

.

Ücretsiz Macrium Reflect ile İmaj Almak

Programı XP, Vista, Windows 7’ de kullanabilirsiniz. (Yazılım 32 ve 64 bit sürüm özelliklerini kendi içinde getiriyor ve yüklemede otomatik algılıyor)

Ücretsiz sürümü bu linkten ulaşacağınız sayfadan bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Download yazan yeşil düğmeye bastığınızda önce aynı düğmenin olduğu bir ikinci siteye yönlendirileceksiniz. Buradaki düğmeye basınca yeni bir sayfada kısa bir süre (reklamları görmeniz amacıyla) bekletileceksiniz. Sonra küçük bir indirme penceresi açılacak. “Dosyayı Kaydet” seçeneğine tıklayarak 35 MB’lık yükleme dosyasını indirmeye başlayabilirsiniz.

Bilgisayarınıza inen “refleck_setup_free.exe” isimli dosyayı çift tıklayarak çalıştırın. Bu sırada sistemden güvenlik uyarıları (izin talebi)  alırsanız bunları kabul edin.

 

 

Sonraki iki pencereyi “Next” (sonraki / devam) ile geçiyoruz. Üçüncü pencerede “I accept…” ile başlayan seçeneği işaretleyerek kullanım sözleşmesini kabul ediyor ve tekrar “Next” diyoruz. “License Key” aşamasını da aynı şekilde geçtikten sonra şu aşamaya gelmiş olmalıyız. Bunları doldurmadan geçebiliyoruz.

 

 

Sonraki aşamaları “Next” ve “Install” (yükle) komutlarını tıklayarak yüklemeyi başlatın. Tamamlandığında “Finish” ile yüklemeden çıkın.

Masaüstüne (bilgisayarınızın ana ekran görüntüsü) üzerinde “Reflect” yazan yeni bir ikon eklenmiş olmalı. Bunu çift tıklayarak programı açıyoruz.

.

Kullanım

Her zaman yaptığımız gibi programın tüm özellikleriyle uğraşmayacak, sadece bizim için “gerektiği kadarını” alıp çıkacağız.

Karşımıza gelen program arayüzünde bilgisayarımızda takılı disklerin durumlarını görebiliyoruz. Örneğin bu bilgisayarda iki adet disk takılıymış ve bunlardan birincisi kendi içinde ikiye bölünmüş halde kullanılıyormuş. Biz işletim sistemimizin yüklü olduğu ve imajını almak istediğimiz bölümün “C” olduğunu biliyoruz.

 

 

Bu bölümün üzerini fare ile tıklayarak onu “seçtiğimizde” hemen altında “Actions…” yazısı belirecek. Bunun sağındaki mavi üçgeni tıklayarak sonraki aşamanın komut listesine ulaşacağız.

 

 

Bu minik menüdeki ilk komutu (Image this partition only / Bu bölümün imajını al) ile devam edeceğiz. Sonraki pencerenin üst kısmı yine seçtiğimiz disk bölümü hakkında bilgi veriyor. Bizi ilgilendiren bölüm pencerenin aşağısında kalan alanda. Aşağıdaki talimatları izleyin.

 

 

Bir sonraki pencere yine alınacak imaj dosyasına dair ön bilgilendirmelerden ibaret. Bu aşamayı “Finish” komutu ile tamamlıyoruz.

Son olarak bir minik pencerede “Şimdi ne yapalım?” diye soruluyor. “Run this backup now” (yedeklemeyi şimdi başlat) kutucuğunu dolu bırakıp, altındaki kutucuğu boşalttıktan sonra (ileri düzey kullanıcılar için bir rapor oluşturmayla ilgili) “OK” komutuna basıyor ve işlemi başlatıyoruz.

 

 

İşlem boyunca görünecek olan son pencerede yine sadece bilgilendirmeler var. Alttaki (yeşil çubuklar) işlemin ne kadar süreceğini gösteriyor olacak. Bittiğinde minik bir pencerede “Image complated successfuly..” (İmaj işlemi başarıyla tamamlandı) yazacak.

Yaklaşık 19 GB’lık bölümün imajının alınması 9 dk sürdü ve imaj dosyası 13 GB civarında yer tuttu. Yani 6 GB kadarı sıkıştırılmış.

.

Not: Diskiniz bölümlenmemiş ve nasıl yapılacağını bilmiyorsanız bilgisayara USB kablo ile bağlanan harici bir diske de yedekleme yapabilirsiniz.

Artık her türlü aksiliğe karşı elimizde bir sistem yedeğimiz var. İmaj dosyasının tekrar nasıl açılacağına bir sonraki yazıda bakacağız.

.

Sağlıcakla…

.

Wall Street Institute

4 Comments

  1. murat bey diyor ki:

    bu programramla clone nasil yapabilirim yazar misiniz

  2. admin diyor ki:

    Aslında “imaj” ile “klon” aynı şey. Yani makalenin ikinci yarısından itibaren nasıl yapıldığı anlatılmış oluyor.

  3. kemal bey diyor ki:

    sayin admin bende seyi merak ediyorum ornegin w7 ile ilk format atmadan once diski ikiye bolup birincisine sistemi yükleyip ikinci diski görünmez yaparak image yükleyip her hangi bir problem olduğunda yeniden başlatarak gizli hardiskden imageyi yukleyebilirmiyiz?

  4. admin diyor ki:

    Aslında bunu artık tüm bilgisayar üreticileri (hazır bilgisayar, özellikle de notebooklarda) uyguluyorlar. Yani görünmez bir bölüme imaj yazılıp gerektiğinde oradan tekrar yükleme yapılıyor ama bunun nasıl yapıldığını doğrusu biz bilemiyoruz. Bizim gibi “son kullanıcı” tabir edilen kesim için bu tür imaj yazılımı olup olmadığına ben dikkat etmedim. Herhalde aransa bulunur fakat eğer çok gerekli değilse, hele ki bu yedek konularında “karmaşık” olandan uzak durmayı tercih ederim şahsen. Ne kadar sade, o kadar iyi.

Yorum, Katkı ve Sorularınız